Cảnh báo dịch bệnh bùng phát ở trẻ em do cha mẹ bỏ tiêm vắcxin

Kết quả tiêm văcxin từ các chương trình quốc gia trong những thập kỷ qua cho thấy sức khỏe của trẻ em đã được bảo vệ khỏi những căn bệnh nguy hiểm như bại liệt, ho gà, sởi...

Kết quả tiêm văcxin từ các chương trình quốc gia trong những thập kỷ qua cho thấy sức khỏe của trẻ em đã được bảo vệ khỏi những căn bệnh nguy hiểm như bại liệt, ho gà, sởi...Tuy nhiên theo thống kê trong 3 năm qua (2014 đến 2017) một số dịch bệnh nguy hiểm đã tấn công trở lại Việt Nam do nhiều trẻ không được tiêm văcxin...

Đánh giá của WHO

Sau hơn 30 năm triển khai công tác tiêm chủng mở rộng, hơn 600 triệu liều văcxin đã được chích miễn phí cho trẻ em và phụ nữ. Nhờ vậy giảm tỷ lệ mắc và tử vong của các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm có văcxin dự phòng từ hàng trăm đến hàng nghìn lần.

Năm 2016 là năm thứ 16 liên tiếp Việt Nam bảo vệ thành quả thanh toán bệnh bại liệt và là năm thứ 11 cả nước duy trì thành quả loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh. Rất nhiều bệnh trên thế giới nhờ văcxin mà hầu như đã tuyệt tích như bệnh đậu mùa. 

Tuy nhiên, trong 3 năm qua (2014 đến 2017) một số dịch bệnh nguy hiểm đã tấn công trở lại Việt Nam do nhiều trẻ không được tiêm văcxin...

Những thông số giật mình

Cuối năm 2013, tai biến xảy ra với 3 em bé ở Quảng Trị sau khi tiêm văcxin sởi. Sau đó nguyên nhân xảy ra tai biến được công bố là do tiêm nhầm thuốc, song nhiều người quy kết do văcxin và quyết định không cho con chủng ngừa.

Theo Bộ Y tế khi ấy, tỷ lệ trẻ được chủng ngừa văcxin sởi rất thấp, thậm chí tại Hà Nội, 90% trẻ mắc bệnh sởi chưa được chích ngừa. Hậu quả, sang năm 2014 dịch sởi bùng phát ở Việt Nam khiến hàng nghìn em bé mắc bệnh, gần 150 cháu tử vong, trong đó đến 90% trẻ không tiêm văcxin.

Ngoải sởi, ho gà và viêm gan B cũng bùng phát trở lại và cướp đi sinh mạng hàng chục em nhỏ do không được chích ngừa văcxin. Năm 2016 dịch ho gà trở lại khiến hàng trăm em bé Hà Nội phải nhập viện, nhiều em tử vong.

Nguyên nhân

Gần đây xuất hiện nhiều cá nhân, hội nhóm kêu gọi chống tiêm văcxin và dẫn các nghiên cứu từ nước ngoài về tác hại của văcxin.

Cụ thể những hội nhóm này đã dẫn khảo sát cộng đồng homeschooled tại Mỹ về tiêm chủng cho thấy, so với trẻ không chủng ngừa thì trẻ chích văcxin mắc bệnh mãn tính nhiều hơn gấp 2,4 lần, chàm cao hơn 2,9 lần.

Thống kê cho thấy trẻ tiêm chủng bị tự kỷ nhiều hơn 4,2 lần, khuyết tật học tập 5,2 lần, viêm mũi dị ứng nhiều hơn 30 lần so với trẻ không tiêm. Đặc biệt, nhiều bà mẹ cũng chia sẻ không cho con tiêm văcxin vì "trộm vía rất khỏe mạnh" cũng khiến tỷ lệ người dân bỏ tiêm văcxin tăng cao.

Ngoài ra, nhiều người dân thiếu lòng tin do một số sự cố trẻ sơ sinh tử vong sau tiêm văcxin viêm gan B mặc dù sau đó các chuyên gia y tế đã xác định nguyên nhân không phải do văcxin nhưng nhiều bố mẹ vẫn ngần ngại khi tiêm văcxin cho con.

Ý kiến của chuyên gia

Phó giáo sư Phan Trọng Lân, Viện trưởng Pasteur TP HCM

Theo, các nghiên cứu tại Mỹ, Anh cho rằng văcxin gây tự kỷ hay động kinh ở trẻ đều đã được chứng minh là không chính xác. Thực tế các em bé này đều mắc những bệnh khác. Thậm chí có tác giả nghiên cứu này đã bị tòa án tuyên là gian lận số liệu và có xung đột lợi ích cá nhân. Phó giáo sư cho biết có kết quả nghiên cứu đổ lỗi cho văcxin đã phải buộc rút khỏi một tờ báo dù đăng tải đã 10 năm. "Tỷ lệ tai biến do văcxin rất thấp so với lợi ích to lớn mà nó mang lại cho cộng đồng".

Giáo sư Đặng Đức Anh, Viện trưởng Vệ sinh Dịch tễ Trung ương

Là trưởng Ban Quản lý dự án tiêm chủng mở rộng quốc gia giáo sư Đức Anh cho biết, dịch sởi năm 2014 bùng phát mạnh khiến hàng trăm nghìn em bé mắc bệnh nghi do sởi, hơn 6.000 trẻ được xác định mắc sởi, gần 150 cháu tử vong.

Lúc này bố mẹ mới đổ xô cho con đi chích ngừa sởi khiến các điểm tiêm chủng. Sau đó, Bộ Y tế cũng tổ chức nhiều đợt tiêm ngừa sởi cho trẻ đến 14 tuổi. Nhờ vậy đến năm 2016, các ca bệnh sởi được ghi nhận thấp nhất trong vòng 10 năm qua với chỉ hơn 46 bệnh nhân trên cả nước. 

Theo thống kê của dự án Tiêm chủng mở rộng quốc gia tại Việt Nam, tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới 1 tuổi đạt 98% vào năm 2016. Tuy nhiên cả nước vẫn còn 550.000 trẻ chưa được tiêm văcxin viêm gan B liều sơ sinh, 62.000 trẻ chưa được tiêm đủ 3 liều văcxin DPT (bạch hầu - ho gà - uốn ván), 79 huyện có tỷ lệ tiêm DPT mũi 3 dưới 90%.

Bác sĩ Dương Thị Hồng, Phó Viện trưởng Vệ sinh dịch tễ trung ương

Thời gian tới, Việt Nam cần phải tăng tỷ lệ tiêm văcxin viêm B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ để đạt mục tiêu khống chế bệnh viêm gan B vào năm 2017. Tỷ lệ tiêm văcxin viêm gan B liều sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu năm 2016 đạt 68% nhưng vẫn còn 15 tỉnh có tỷ lệ ở thấp, dưới 50%.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng Khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng 1

Bác sĩ Khanh khuyến cáo: "Không cho con chích ngừa văcxin là có tội với đất nước, với một thế hệ" bởi khi trẻ không tiêm văcxin mà vẫn khỏe một phần do may mắn, phần khác do sống trong cộng đồng nguy cơ lây nhiễm thấp. Song nếu con bạn tiếp xúc với vùng có nguy cơ cao thì khả năng nhiễm bệnh cao hơn trẻ được chủng ngừa. 

Cuối cùng, giáo sư Đặng Đức Anh nhấn mạnh tiêm văcxin phòng bệnh thuộc chương trình tiêm chủng mở rộng không chỉ tự nguyện mà còn bắt buộc theo Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm để phòng bệnh cho trẻ và tránh lây nhiễm trong cộng đồng.

Benh.vn (Theo Vnexpress.net)